Poniższe wspomnienia spisuję po ukazaniu się książki Jana Tomasza Grossa Strach .
Mój ojciec Stefan Kaszuwara był kierownikiem Oddziału Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej - od momentu założenia do zerwania konkordatu ze Stolicą Apostolską, a w rezultacie do rozwiązania KSMM w 1949 roku. Był także komendantem Ligi Obrony Przeciwlotniczej w Radomsku powołanej z mocy Ustawy przez Zarząd miasta Radomska. Był także urzędnikiem Państwowego Urzędu Pośrednictwa Pracy. Wszystkie te funkcje pełnił przed wrześniem 1939 roku. Z racji pełnienia tych funkcji cieszył się zaufaniem ks. biskupa diecezji Częstochowskiej Teodora Kubiny, a także ks. proboszcza parafii pod wezwaniem św. Lamberta w Radomsku ks. Mariana Jankowskiego prałata. Z tego tytułu otrzymywał zlecenia na elektryfikację kościołów w Radomsku, Stobiecku Miejskim, Radziechowicach, Przedborzu, Kłomnicach i wielu innych, a także klasztoru O.O. Franciszkanów Dzięki temu został stałym konserwatorem instalacji elektrycznej w tych kościołach.
W czasie niemieckiej okupacji Radomska tj. od 1 września 1939 roku do 16 stycznia 1945 roku mieszkaliśmy na zapleczu sklepu kolonialnego (spożywczego) przy ulicy Przedborskiej 17 w domu właściciela piekarni i sklepu z pieczywem W czasie istnienia utworzonego przez Niemców getta żydowskiego w Radomsku dom na Przedborskiej 17 znajdował się w samym środku getta. Z obserwacji rodziców wynikało, że Polacy katolicy traktowali Żydów jak swoich kolegów z pracy, szkoły czy ulicy. Po utworzeniu przez Niemców getta mój ojciec Stefan Kaszuwara z racji zaufania u proboszcza ks. Mariana Jankowskiego zaczął przynosić dla potrzebujących Żydów Metryki Chrztu, które ks. Proboszcz Marian Jankowski wystawiał na osoby zmarłe, a samotne, którym nie wystawiał aktów zgonu. Te akty chrztu były to tak zwane żelazne metryki , bo były wystawione na osoby realnie kiedyś żyjące. Ks. Marian Jankowski udzielał także chrztu Żydom, którzy przychodzili na religie rzymsko - katolicką. Metryki żelazne ojciec przekazywał najbardziej zaufanym Żydom radomszczańskim znanym osobiście. Stefan Kaszuwara przekazywał dalszą drogą przez Pocztę Polską listy od i do Żydów. Listy przechowywał na czas przekazania za uchyloną deską pod licznikową energii elektrycznej na zapleczu sklepu kolonialnego. Na tym zapleczu lekarz powiatowy dr Wincenty Nieciecki odbierał porody od Żydówek, a moja matka Zofia z Krawczyków pielęgnowała położnice. Nigdy nie było żadnych komplikacji. W sklepie rodzice prowadzili sprzedaż, a Żydom nie mającym pieniędzy przekazywanie żywności odbywało się w godzinach od trzeciej do piątej rano.
Wraz z upływającym czasem Żydzi stawali się nieostrożni. Zapominali, o tym, że to w generalnym gubernatorstwie jedynym kraju w okupowanej przez Niemców Europie za jakąkolwiek pomoc Żydom była jedna kara. Kara śmierci. Kara zbiorowa, bo Niemcy mordowali całą rodzinę pomagającą Żydom. Ta nieostrożność spowodowała tragiczne skutki w przypadku rodziny właścicieli sklepu kolonialnego (spożywczego przy ulicy Bugaj) prowadzonego prze Zenona i Leokadie z Nowaków z małżeństwa Moryń. Leokadia Moryń to moja matka chrzestna. W 1944 roku do ich sklepu przyszedł Żyd, który stracił instynkt samozachowawczy, bo o godz. 15.00 w czasie, gdy w sklepie była Niemka, Reszke, która natychmiast powiadomiła posterunek żandarmerii niemieckiej, którzy aresztowali Moryniów i Żyda, którego zastrzelili. Zenon Moryń skończył życie w obozie koncentracyjnym w Mathauzen, Leokadia przeżyła. Być może dlatego, że po przewiezieniu do posterunku KriminalPolizaj znajdującym się w budynku ratusza, gdzie była ciężko katowana wykopano z niej dziecko syna Włodzimierza. Wtedy Niemcy wezwali nawet do niej położną. Może ten fakt sprawił, że darowali jej życie. Jednak zarówno ona jak i noworodek zostali inwalidami. Z opowieści rodziców pamiętam także, że Żydom nie mającym pieniędzy, pieczywo przekazywali za darmo piekarze: Władysław Jaworski, komendant Ochotniczej Straży Pożarnej w Radomsku, piekarz Młynarczyk ul Przedborska 35. Mięso zaś sprzedawał rzeźnik Andrzej Pierzak, który mieszkał w podwórku Jatek Miejskich, ale od strony ulicy Fabianiego.
Ci ludzi nigdy pierwsi po medale się nie wyrywali , dlatego chciałem o tych zapomnianych faktach przypomnieć. Szczególnie dlatego, że te sklepy znajdowały się w samym środku getta utworzonego przez Niemców dla Żydów obywateli polskich.
