Ciało walcowate, ogon krótki. Przednie łapy są silne i służą do grzebania, wspinania się. Słabsze tylne łapy służą do odsuwania wygrzebanej ziemi do tyłu i jako podpora przy wspinaniu.
Zachowanie
Z natury samotniki, aktywne o zmierzchu i nocą.
Częste mycie się przednimi łapami, sluży pielęgnacji futerka, które chroni chomika przed utratą ciepła.
Chomikowanie ma na celu spożywanie pokarmu w bezpiecznym miejscu, z dala od wrogów. Pomaga również przetrwać zimę. Chomiki zapadają w przerywany sen zimowy, podczas którego żywią się zapasami zgromadzonymi w podziemnej norze.
W obliczu zagrożenia nadymają torby policzkowe i stają na dwóch łapach aby okazać się wiekszymi albo przewracają się na grzbiet i udają martwego.
Rozmnażanie
Chomiki są bardzo płodne. Dojrzałość płciową osiagają po 1 do 2 miesięcy. Ciąża trwa około 3 tyg. Ilość młodych w miocie wynosi od 4 do 12. Samica może wydać rocznie kilka miotów.
Liczebność chomików jest regulowana przez licznych wrogów naturalnych jak ptaki drapieżne, lisy, borsuki, koty, sowy.
Chomik syryjski (łac. Mesocricetus auratus) jest najbardziej znanym gatunkiem chomika. Jego historia jako zwierzęcia domowego i laboratoryjnego jest jedyna w swoim rodzaju. Pierwszy egzemplarz został złowiony w roku 1839 przez brytyjskiego zoologa George Waterhouse w pobliżu miasta Aleppo w Syrii i wystawiony na pokaz w Muzeum Brytyjskim w Londynie. Została mu też nadana nazwa łacińska cricetus auratus, czyli chomik złocisty.
Prawie sto lat pózniej, w 1930 roku, profesor Aharoni z Jeruzalem zorganizował wyprawę na pustynię syryjską w celu złowienia następnych egzemplarzy. Przedsięwzięcie zostało uwieńczone sukcesem: złowiono samicę z 12 młodymi. Tylko trzy zdołały przeżyć transport do Instytutu Zoologicznego w Jerusalem. Rozmnożyły się tak szybko, że pod koniec 1930 znajdowało się tam już 300 chomików. Wtedy też nadano im ich obecną łacińską nazwę: mesocricetus auratus, czyli chomik złocisty średni (w odróżnieniu od większego chomika europejskiego i mniejszych chomików karłowatych). Ponieważ zwierzęta tak szybko się rozmnażają i są stosunkowo łatwe do utrzymania, używano je i używa się jako zwierzęta doświadczalne.
Dopiero w roku 1945 zaczęto je trzymać jako zwierzęta domowe. Wszystkie obecne chomiki syryjskie żyjące w niewoli wywodzą się od 3 chomików złowionych przez profesora Aharoni!
Długość ciała chomika syryjskiego wynosi około 15 cm, ciężar ciała 130 - 150 g, grzbiet jest złocisty lub brązowozłocisty, spód biały, zawsze jaśniejszy od grzbietu. W wyniku hodowli uzyskano odmiany odbiegające ubarwieniem od typowego chomika syryjskiego (np. szare lub beżowe) lub wielobarwne.
Rozmnaża się przez cały rok (samica rodzi 7 - 8 razy w roku),
toteż płodność tego gatunku jest bardzo wysoka. Samica po 16-dniowej
ciąży wydaje na świat od 6 do 12 młodych. Młode osiągają dojrzałość płciową po 1 do 2 miesięcy.
Chomik syryjski żyje w niewoli od 2 do 3 lat.
Chomik dżungarski (łac. Phodopus sungorus) należy podobnie jak chiński do chomików karłowatych. Jest bardzo żywy, nerwowy i dużo trudniej się oswaja. W przeciwieństwie do chomika syryjskiego, chomiki dżungarskie są towarzyskie i można je trzymać razem, pod warunkiem, że chomiki pochodzą z jednego miotu i nigdy nie były rozłączone. Znakiem rozpoznawczym przynależności do grupy jest zapach. Chomiki należące do innej grupy są zaciekle zwalczane.
Długość ciała chomika dżungarskiego wynosi 9 cm (chiński 11 cm), ciężar ciała 30-40 g, Grzbiet jest jasnopopielaty z ciemniejszą pręgą na szczycie, uszy i pyszczek podkreślone ciemną obwódką, spód zawsze jaśniejszy od grzbietu.
Rozmnaża się przez cały rok (samica rodzi 3 do 7 razy w roku), toteż płodność tego gatunku jest stosunkowo wysoka. Samica po 21-dniowej ciąży rodzi przeciętnie od 4 do 7 młodych. Młode osiągają dojrzałość płciową po 1 do 2 miesięcy.
Chomik dżungarski żyje w niewoli od 2 do 3 lat.
Chiński chomik pręgowany - dochodzi do 11 cm długości, jest więc mniejszy od chomika syryjskiego. Jednak cała sylwetka i sposób poruszania się są u obu kuzynów podobne. Cechą różniącą jet czarna długa pręga, biegnąca wzdłóż grzbietu. Gatunek ten zamieszkuje różne środowiska, wystrzega się jednak piaskowych pustyń, wysokich gór i wilgotnych podłoży. Chomik chiński posiada długi, nieowłosiony ogon, który wskazuje na jego pokrewieństwo z nornikiem. Chiński chomik pręgowany przystosowuje się łatwo do otoczenia i oswaja, a jego zaletą jest to, ze bywa aktywny w godzinach dziennych. Jednak ze względu na kruchość budowy i małe rozmiary może łatwo doznać obrażeń podczas nieostrożnego obchodzenia się z nim. Nadaje się więc bardziej dla osob, mających duże wyczucie w obchodzeniu się z małymi zwierzętami. Chomik ten potrafi się wspinać i bezpiecznie schodzić na dół z pewnej wysokości. Ryzyko, że spadnie ze stołu lub z dłoni opiekuna, jest mniejsze niż w przypadku innych chomików karłowatych. Chomiki dżungarskie, Roborowskiego i Campbella prowadzą na wolności typowo naziemny tryb zycia, nie mają więc wyczucia wysokości, tak jak chomik chiński.
Długość ciąży w dniach: 20-22
Przeciętna wielkość miotu: 4-7
Długość ciała: 10-12 cm
Waga: 38-46 g Osiągalny wiek: max. 2-3 lata